در کشور دو نوع منطقه وجود دارد: آزاد و ویژه.
منظور از آزاد و ویژه این است که ورود کالا به آن ها که از مقررات گمرکی و پرداخت حقوق و عوارض معاف است. منتها ولی بخواهند از این مناطق وارد سرزمین اصلی ( قلمرو گمرکی) شوند، باید عین کالایی که از خارج وارد می شود، تمام مقررات (ثبت سفارش، اخذ مجوزها، پرداخت حقوق و عوارض، ...) رعایت شود. فرق منطقه آزاد ( چابهار، قشم، کیش، اروند، ماکو، ارس، انزلی) با مناطق ویژه (حدوداً 50 منطقه ویژه) این است که در مناطق آزاد خرده فروشس آزاد است و کسانی که به این مناطق سفر می کنند می توانندهمانند مسافر ورودی از خارج کشور تا 80 دلار معافیت، جنس وارد کنند ولی مناطق ویژه چنین مجوزی ندارند.
برای کالاهای تجاری از مناطق آزاد تخفیف وجود دارد (15% سود بازرگانی) ولی ورود کالا از مناطق ویژه دارای تخفیف نمی باشد. پس به مناطق ویژه می توان کالا را بدون حقوق و عوارض وارد نمود ولی چنانچه از این مناطق بخواهد به کشور وارد شود مشمول حقوق و عوارض است. البته کسانی که در مناطق ویژه واحد تولیدی دارند، چنانچه مواد اولیه ای از خارج وارد و در این مناطق فرآوری نمایند و بخواهند به کشور وارد کنند، معادل ارزش افزوده تخفیفاتی دارند.