در سیستم های مالیاتی(از جمله مالیاتهای غیر مستقیم یا گمرک) مؤدی باید اظهار نامه مربوطه را تکمیل ، امضاء و ارائه نماید.در گمرک پس از اظهار در صورت صحت اطلاعات ، اظهار نامه امضاء و پروانه ای برای تحویل و خروج کالا که حاوی اطلاعات کلی در مورد کالا و پرداخت وجوه مربوطه می باشد، به مؤدی داده می شود. البته در یکسال گذشته فقط یک رسید داده می شود که با شماره مندرج در آن ذینفع می تواند ، اطلاعات پروانه را ملاحظه نماید. در مورد سؤال ، موارد زیر ارائه می گردد:
1- در حال حاضر فرم اظهارنامه گمرکی ایران همان فرم (SAD (single administrative document می باشد، که یک فرم بین المللی است. این فرم دارای 54 خانه می باشد ، که اطلاعات خواسته شده در آن باید توسط اظهار کننده تکمیل و امضاء و به گمرک داده شود .
2-برای هر رویه گمرکی (واردات، صادرات،ترانزیت ،مرجوعی،..) باید فرم اظهار نامه مربوطه تکمیل شود (مثلاً اگر کالای موجود در گمرک را می خواهد ترانزیت کند ،باید فرم اظهار نامه ترانزیت را تکمیل کند). همانطور که گفته شد ، این فرم در حال حاضر بین المللی است و برای تمام رویه های گمرکی می باشد ، منتها بعضاً ممکن است برای برخی از رویه ها اطلاعاتی مورد نیاز باشد ، لذا اظهار نامه ها بر اساس موضوع رویه گمرک تفاوت جزئی با هم دارند .
3-با توضیحات فوق اگر بخواهد کالایی وارد کند ، باید اظهارنامه وارداتی را تکمیل کند و پروانه مربوطه نیز پروانه وارداتی خواهد بود و چنانچه بخواهد صادرات کند ، باید اظهار نامه صادراتی را تکمیل کند ، و لذا پروانه مربوطه نیز پروانه صادراتی خواهد بود. گر چه شکل و طرح کلی مشابه است ولی چون اغلب اطلاعات مورد نیاز برای واردات ، مثلاً نرخ حقوق و عوارض در صادرات نیست (صادرات از حقوق و عوارض معاف است ). که وارداتی کامل تر از صادراتی است .